Aydın Hedef Gazetesi’nden Murat Tan’ın haberine göre; Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM), “İhracatçı Firmaların Kanuni Merkezleri Bazında Sektör İhracat Performansı” verilerine göre Aydın’ın 1 Ocak-30 Kasım 2025 dönemi ihracatı toplamda 937 milyon 387 bin dolar olarak gerçekleşti. Açıklanan ihracat rakamı, yıllık bazda yüzde 1,6’lık sınırlı artışa rağmen Aydın’ın stratejik eşik olan 1 milyar dolar hedefini henüz yakalanamadığını ortaya koydu. Aydın Sanayi Odası’nın (AYSO) Kasım ayı için açıkladığı 176 milyon dolarlık ihracatın tam aksine TİM verilerine göre ilin ihracatı, 100 milyon 230 bin dolar olarak gösterilirken, 2024’ün aynı dönemine göre yüzde 0,2’lik sınırlı artışa da dikkat çekildi. Aydın’ın 2021 yılında tarihinde ilk kez 1 milyar dolar ihracat barajını aşarak önemli bir başarıya imza atması büyük sükse uyandırırken, 2025 Kasım ayı itibariyle ortaya çıkan tablo, söz konusu başarının sürdürülebilir hale getirilemediğini göstererek ilin ekonomisinde tehlike çanlarının çaldığını da gözler önüne serdi.
‘AYDIN İNCİRİ’ BU YIL DAHA AZ GÖNDERİLDİ
TİM’in “İhracatçı Firmaların Kanuni Merkezleri Bazında Sektör İhracat Performansı” verilerine göre, Aydın’ın ihracatta büyüyen iller grubunda değil, yerini korumaya çalışan iller arasında olması da dikkat çekici bulundu. Verilere göre Aydın ihracatının lokomotifi olmaya devam eden madencilik ürünleri, 2025’in 11 aylık döneminde 186,9 milyon dolara ulaşarak geçen yıla göre yüzde 9,2 artış sağlarken, ‘Kuru Meyve ve Mamulleri’ ihracatıysa geçen yıla oranla yüzde 17,2 düşüşle 145,9 milyon dolara geriledi. ‘Kuru Meyve ve Mamulleri’ ihracatındaki söz konusu düşüş, aflatoksin nedeniyle Avrupa pazarından geri döndürülen ‘Aydın İnciri’nin bu yıl dış ülkelere önceki yıllara kıyasla daha az gönderildiğini de belgeledi. Aydın’da ‘ Tekstil ve Hammaddeleri’ sektöründe de yüzde 25,4’lük sert bir düşüş kaydedilirken, ‘Halı, Hazırgiyim ve Konfeksiyon, Mobilya, Kağıt ve Orman Ürünleri’ sektörleri de çift haneli düşüşler yaşanan alanlar arasında yer aldı.
SANAYİDE DE İVME KAYBI YAŞANIYOR
Paylaşılan verilerde yaş meyve ve sebze ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 31,6 artışla 16,2 milyon dolara yükselirken ‘Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri’ sektöründeki yüzde 115,7’lik artış da dikkat çekici bulundu. ‘Kimyevi Maddeler ve Mamulleri’ de 31 milyon dolarlık ihracatla yüzde 26,1’lik artış yakalayarak pozitif ayrışan sektörler arasına girerken, ‘Makine ve Aksamları’ sektörüyse 120,5 milyon dolar ihracatla yüzde 7 artış sağladı. Ayrıca ‘Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri ‘sektöründe de yıllık bazda yüzde 25,2’lik güçlü yükselişe geçildiği gözlemlendi. Sanayi alanına bakıldığındaysa yılın 11 ayında ‘Elektrik ve Elektronik’ sektöründe yüzde 20’lik yıllık düşüş, ‘Otomotiv Endüstrisinde ise yüzde 6,6’lık gerileme yaşandı. Söz konusu durum, Aydın sanayisinin yüksek katma değerli üretimde de bu yıl ivme kaybettiğini açığa çıkardı.
GÖZLER AYSO’DA
TİM verileri, Aydın’ın ihracatını madencilik ve kimya gibi sınırlı sayıda sektörün ayakta tuttuğunu bir kez daha tescillerken, özellikle kuru meyve başta olmak üzere tarım, tekstil ve bazı sanayi kollarındaki düşüşler, ilin ekonomisinin kırılgan yapısını da gözler önüne serdi. Kasım ayı itibariyle yıllık bazda 25. Sırada gösterilen Aydın’ın, ihracatta komşu illeri olan Denizli, Muğla ve İzmir’in yanı sıra Şırnak ve Çorum illerinin de gerisinde kalmasıysa düşündürücü bulundu. Aydın’ın TİM verilerine göre yeniden 1 milyar dolar ve üzeri ihracat ligine çıkıp çıkmayacağı yılın son ayı itibariyle henüz netliğe kavuşmazken, gözler AYSO tarafından 2025 yılı toplam ihracatının kaç olarak açıklanacağına çevrildi.
Kaynak: Hedef Gazetesi
