Ege, Akdeniz ve Marmara bölgelerinde kış aylarının en önemli geleneksel organizasyonları arasında yer alan deve güreşi festivalleri, şap hastalığı gerekçesiyle ertelendi. Aradan geçen süreye rağmen güreşlerin yapılıp yapılmayacağına dair resmi bir takvim açıklanmazken, deve güreşleriyle önemli bir yere sahip olan İncirliova’da belirsizlik sürüyor. Deveciler ise hem ekonomik hem de kültürel anlamda büyük bir kayıp yaşadıklarını belirtiyor. İlçede devecilik yapan ve bu kültürün yaşatılmasında önemli rol üstlenen İncirliova Devecilik Kültürü ve Deve Güreşleri Derneği üyeleri, Aydın Hedef Gazetesi’ne yaşadıkları mağduriyeti dile getirerek yetkililere seslendi.
“DEDELERİMİZDEN BİZE KALAN MİRAS”
40 yaşındaki Ahmet Balkan, yaklaşık 8 yaşından bu yana devecilik camiasının içinde olduğunu belirterek, deve güreşlerinin yüzyıllardır süregelen bir kültür olduğuna dikkat çekti. Balkan, “Bu kültür Orta Çağ’dan, dedelerimizden bize kalan bir miras. Çanakkale’den Antalya’ya uzanan, sekiz ili kapsayan büyük bir havzadan söz ediyoruz. Şap hastalığı yıllardır küçükbaş ve büyükbaş hayvanlarda görülüyor ama devede bugüne kadar hiç görülmedi. Şap dönemlerinde bile gerekli dezenfeksiyonlar yapılarak güreşler gerçekleştirildi. Bu yıl neden böyle bir yasak getirildi, anlamakta zorlanıyoruz. Bu hayvanların bir yıllık emeği bu dört ayda karşılık buluyor. Develerimizi çocuğumuzdan ayırmıyoruz. Ankara’da Tarım ve Orman Bakanlığı’na kadar her yere başvurduk. Büyükşehir belediyelerimize, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’müze çağrılar yaptık. 15 milyon kişiye hitap eden bir kültürden söz ediyoruz. Çulcusundan havutçusuna, nakliyecisinden esnafına kadar büyük bir ekonomik döngü var. Çok zor durumdayız” ifadelerini kullandı.
“DEVELER ŞAP HASTALIĞINA YAKALANMIYOR”
İncirliova’da yaşayan 32 yaşındaki Ulaş Özbay ise deveciliğin yanı sıra hayvancılıkla da uğraştığını belirterek, “Yıllardır devecilik sektörünün içindeyim. 3 tane devem var. Deveciliğin yanı sıra hayvancılıkla da uğraşıyorum. Fakat bugüne kadar develerde hiçbir şekilde şap olduğunu ne gördük ne duyduk. Çünkü devenin metabolizmasıyla büyükbaşın inek olsun, dana olsun bunların metabolizması farklı. Mesela bugün “camız” diye hitap ettiğimiz hayvanlarımız, onlar da çift tırnaklı ama onun da metabolizması farklı olduğu için hiçbir şekilde şap hastalığına yakalanmıyorlar. Yani bunların vücut dirençleri bunu kaldırıyor. Yani bu devecilik sektöründen sadece biz hayvancılar veya deveciler etkilenmiyor. Bir sürü esnafımız var; havutçumuz var, hataplar var, bayanlarımız var; bunlar tek tek işleme işliyorlar. Nakliyecisinden sebzecisine, meyvecisine, sucukçusuna hepsi para kazanıyor. Şap hastalığının develere engel olmamasını bekliyoruz. Engel teşkil etmiş olacak olsa zaten büyükbaş hayvanlarımızın yanında beslemeyiz. Büyükbaş hayvanlarımız tehlike altında ama develerimizden hiç korkmuyoruz. Çünkü şap olmuyor bunlar. Bir an önce bu devenin metabolizmasının araştırılmasını; ondan sonra şap hastalığının ona bulaşmadığını, onu yaymadığını kanıtına varılmasını istiyoruz. Tarım ve Orman Bakanlığı’mız veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından araştırmalarını bir an önce şap yasaklarının deve güreşlerine engel olmadığını kanıtlamalarını bekliyoruz. Çok zor durumdayız. Şimdi dediğim gibi, üç tane devem var; yıl boyunca üç ay veya dört ay güreştirebiliyoruz kış aylarında. Bu sefer kendilerine zarar veriyorlar, sahiplerine zarar veriyorlar. Yani içgüdüsel olarak kendisi güreşiyor” dedi.
[related-posts id=”103039″ color=”bg-primary”][/related-posts]
“GÜREŞMEZLERSE KENDİLERİNE ZARAR VERİYORLAR”
22 yaşındaki Ali Faik Ertaş da kendisini bildi bileli deveciliğin içinde olduğunu belirterek, “Şap yıllardır var olan bir hastalık. Ama develerde ne hastalık olarak ne de taşıyıcı olarak bugüne kadar görülmedi. Develer kışın kızgınlık dönemine giriyor. Güreşmezlerse hem kendilerine hem de bizlere zarar veriyorlar. Bu yasakların bir an önce kalkmasını istiyoruz. Güreşlerin olmasını istiyoruz” diye konuştu.
“BİZİM İÇİN BİR AŞK, BİR SEVGİ”
26 yaşındaki Berk Ertaş ise geçiminin büyük bölümünü deve güreşlerinden sağladığını ifade ederek, “Yılda yaklaşık 17 hafta güreşlere katılıyorum. Geçimimin yüzde 80’i buradan. Develerimiz küçükbaş ve büyükbaşla aynı damda duruyor ama hiçbir sorun yaşanmadı. Sesimizi bir türlü duyuramadık. Bu bizim için bir aşk, bir sevgi. Bakanlara sesleniyorum, büyüklerimize sesleniyorum; bu şapın hastalığının bir an önce kalkmasını istiyorum” şeklinde konuştu.
“BU YAŞIMA KADAR DEVELERDE ŞAP OLDUĞUNU NE GÖRDÜM NE DUYDUM”
36 yıldır devecilik yapan 55 yaşındaki Bilgehan Oğuz da yasaklara tepki göstererek, “Bu yaşıma kadar develerde şap olduğunu ne gördüm ne de duydum. Buna rağmen bulaşıcı olduğu söyleniyor. At yarışları, hayvan fuarları yapılırken deve güreşlerinin yasaklanması çelişki. Bu 200 yıllık bir gelenek. Bugüne kadar hiçbir zaman böyle bir şey duyulmadı. Biz bu paralarla okullar yaptık, emniyet lojmanlarına, hastanelere katkı sunduk. Lojmanlarına yardımcı olduk, hastanenin kapılarını pencerelerini yaptık. Bu işin yetkililer tarafından düzeltilmesini istiyoruz” ifadelerini kullandı.
Kaynak: Hedef Gazetesi – Aydın Haberleri – Nazilli Haberleri
