Toplu konutlarda yaşayan hemen herkesin ortak bir derdi var: Sene başında kapının altından atılan ya da e-posta kutusuna düşen o astronomik aidat bildirimleri. “Bu kadar para nereye gidiyor?” sorusunun sorulduğu, yönetim toplantılarında seslerin yükseldiği o eski kaos dönemi yasal bir duvarla karşılaştı. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden (TBMM) geçerek Resmi Gazete’de yayımlanan 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’ndaki yeni düzenleme, site yönetimlerinin bütçe yaparken kullandığı “ben yaptım oldu” lüksünü tamamen elinden alıyor.
Gelişmeyi sosyal medya hesabı üzerinden duyuran Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, yapılan hamlenin aslında doğrudan vatandaşı koruma kalkanı olduğunu net bir şekilde ortaya koydu. Bakan Kurum, “Site yönetimlerinin başta aidat tutarı olmak üzere keyfi kararlar almasının önüne geçmeyi hedefliyoruz. Hayırlı, uğurlu olsun” diyerek yönetimlerin elindeki kontrolsüz yetki alanının artık mülk sahiplerine geçtiğinin sinyalini verdi. Peki bu yasa hayatımızı pratikte nasıl değiştirecek? Merak edilen tüm detayları, akıllardaki soru işaretleriyle birlikte masaya yatırıyoruz.

Site Yönetimi Artık Kafasına Göre Zam Yapamayacak mı?
Düzenlemenin getirdiği en büyük devrim, aidat artışlarının arkasındaki o görünmez elin kırılması oldu. Eski sistemde site yönetimleri, enflasyonu veya artan maliyetleri gerekçe göstererek tahmini bütçeler hazırlar ve bunu neredeyse dayatma usulüyle sakinlere yansıtırdı. Artık bu yol tamamen kapalı.
Yeni dönemde eğer site sakinleri arasında bir uzlaşı sağlanamazsa ya da genel kurulda net bir karar ortaya çıkmazsa, yönetimin tek taraflı olarak yapabileceği maksimum zam oranı devletin resmi olarak açıkladığı Yeniden Değerleme Oranı (YDO) ile sınırlandırıldı. Yani hiçbir yönetici, kat maliklerinin onayını arkasına almadan yasal sınırın üzerinde bir “enflasyon güncellemesi” icat edemeyecek. Sınır artık net bir şekilde devlet tarafından çiziliyor.
Masada Çoğunluk Sağlanamazsa İpler Kimin Eline Geçecek?
Yönetimlerin “Nasılsa toplantıya kimse gelmiyor, biz de istediğimiz bütçeyi geçiririz” rahatlığı da bu yasa ile son buluyor. Kanun koyucu, aidatların sitenin gerçek ihtiyaçlarına göre (YDO’nun üzerinde) belirlenmesi gerektiği durumlar için çok sıkı bir demokratik takvim zorunluluğu getirdi.
Yeni rakamların netleşmesi adına en geç 3 ay içinde kat malikleri kurulunun toplanması artık yasal bir zorunluluk. İlk toplantıda site sakinlerinin en az yüzde 50+1’lik salt çoğunluğunun salonda olması ya da vekalet vermesi şart koşuluyor. Eğer bu katılım sağlanamazsa, ikinci toplantıda salonda hazır bulunanların oy çokluğuyla karar veriliyor. Bu ne anlama geliyor? Artık aidatınızı site yöneticileri değil, pazar günü o toplantıya gidip oy veren komşularınız ve siz belirlemiş oluyorsunuz. Karar yetkisi tamamen vatandaşa aktarılıyor.

Sitelerdeki O Gizli Yönetim Planı Prangası Nasıl Kırılıyor?
Birçok devasa sitede, yıllar önce müteahhitler veya kurucu yönetimler tarafından hazırlanan antidemokratik yönetim planları bulunuyor. Bu planları değiştirmek, adeta imkansıza yakın bir bürokratik çileydi. Çünkü eski mevzuata göre, toplu yapılardaki yönetim planının değiştirilebilmesi için temsilciler kurulunun tam 5’te 4 (yani %80) gibi yakalanması imkansız bir çoğunlukla el kaldırması gerekiyordu. Küçük bir azınlığın inadı yüzünden koca siteler şeffaflaşamıyor, eski kurallara mahkum kalıyordu.
İşte yeni düzenlemenin en can alıcı noktalarından biri de bu kilitlenmeyi çözmesi oldu. Artık yönetim planı değişiklikleri için 5’te 4 çoğunluk şartı rafa kaldırılarak 3’te 2 (%66,6) oranına düşürüldü. Bu esneme sayesinde, sitenizi daha şeffaf, daha denetlenebilir hale getirmek ya da yönetim tarzını kökten değiştirmek artık hayal olmaktan çıkıp tamamen ulaşılabilir bir hedef haline geliyor.
Yeni Dönemde Cebimizde ve Yönetimde Ne Değişiyor?
| Akıllardaki Soru | Eski Dönemin Alışkanlığı | Yeni Yasanın Getirdiği Kural |
| Yönetim tek başına fahiş zam yapabilir mi? |
Evet, tahmini bütçelerle yapabiliyordu. |
Hayır, uzlaşı yoksa üst sınır Yeniden Değerleme Oranı’dır. |
| Bütçeyi onaylamak için toplantı şart mı? | Genelde gıyaben veya dar katılım ilanlarıyla geçiştiriliyordu. |
En geç 3 ay içinde genel kurul toplanması yasal zorunluluktur. |
| Site kurallarını değiştirmek kolaylaştı mı? |
Neredeyse imkansızdı, %80 çoğunluk aranıyordu. |
Artık daha kolay, %66.6 (%3’te 2) çoğunluk yeterli. |
Kaynak: Hedef Gazetesi – Aydın Haberleri – aydinhedef.com.tr

