Efeler ilçesinde 2017’den beri tatlı satışı yapan 52 yaşındaki Nurettin Temiz, son yıllarda ekonomik nedenlerden dolayı tatlı sektöründe kalite algısının zayıfladığını ve vatandaşın tercihini fiyat üzerinden yapmaya başladığını aktardı. Bayram dönemlerinde geçmiş yıllardaki yoğunluğun kalmadığını aktaran Temiz, birçok kişinin artık evde tatlı yapmayı tercih ettiğini ifade etti. Aynı ürünün farklı işletmelerde ciddi fiyat farklarıyla satılabildiğini belirten Temiz, tüketicinin çoğu zaman içerik farkını sorgulamadan daha ucuz ürünü tercih ettiğini söyledi. Antep fıstığı ve ceviz gibi hammaddelerdeki yüksek fiyatlara dikkat çeken Temiz, evde yapılan tatlıların her zaman daha ekonomik olmadığını söyledi.
Hazır Tatlı Almayanlar Ne Yapıyor?
Piyasanın yıllar içindeki değişimine değinen Temiz, “Sektöre girdiğim günden bugüne piyasada en büyük değişim alım gücünde oldu. İnsanların ekonomik durumu ciddi şekilde düştü. Görüyoruz ki artık herkes aynı sıkıntıyı yaşıyor. Eskiden bayram dönemlerinde işler çok daha hareketli olurdu ama şimdi piyasa gitgide daralıyor. Özellikle tatlı sektöründe insanlar kalite yerine ucuzluğa yönelmeye başladı. ‘Ucuz olsun da nasıl olursa olsun’ anlayışı yaygınlaştı. Eskiden insanlar ‘Uğraşmayayım, tatlıyı hazır alayım’ derdi. Şimdi ise evde tatlı yapmaya başladılar. Özellikle sütlü tatlılara yöneliyorlar çünkü maliyeti daha düşük oluyor. Ama işin gerçeği şu; bugün iç Antep fıstığının kilosu 2 bin 200-2 bin 250 lira, cevizin kilosu 500 lira. Evde yapılan bir tepsinin maliyetiyle bizim sattığımız arasında çok büyük fark yok. Hatta bireysel alım yaptığı için vatandaşın maliyeti daha da fazla olabiliyor. Çünkü biz toptan alıyoruz, üretimi seri yapıyoruz. Ama tabii ustalık farkı, kalite farkı, lezzet farkı var” dedi.
Aradaki Fark Anlaşılır Mı?
Fiyatlar hakkında bilgi veren Temiz, “Piyasada kalite çok düştü. Biz burada fıstık sarmasını bin 750 liraya satıyoruz, başka yerde 600 liraya satılıyor. Şimdi düşünün, iç Antep fıstığının kilosu zaten 2 bin 250 lira. İnsan ister istemez soruyor: Bunun içine ne koyuyorlar? Ama vatandaş artık buna çok dikkat etmiyor. ‘Ağzım tatlansın da gerisi önemli değil’ anlayışı oluştu. Maddi yetersizlik insanları buna mecbur bırakıyor. İşin erbabı olmayan biri de kullanılan malzemeyi kolay kolay anlayamaz zaten. Bizde Ramazan’dan beri fiyatlar değişmedi. Cevizli baklava 895 lira, Antep fıstıklı baklava bin 300 lira. Fıstık sarma bin 750 lira. Şöbiyet ve midye baklava gibi kaymaklı ürünler ise bin 400 lira. En çok klasik cevizli ve klasik Antep baklava satılıyor. İnsanlar fiyat farkına göre tercih yapıyor ama yine de klasik ürünlerden vazgeçmiyorlar” diye konuştu.
“Temel Nedeni Alım Gücü”
İşlerin durgunluğuna dikkat çeken Temiz, “İşler geçen seneye göre yaklaşık yüzde 25-30 düştü. Bunun temel nedeni de yine alım gücü. Ama Kurban Bayramı için ‘Tatlı yenmez’ düşüncesi doğru değil. Hatta geçmiş yıllarda Kurban Bayramı’nda, Ramazan Bayramı’nın iki katı satış yaptığımız dönemler oldu. Çünkü insanlar etin ardından tatlı tüketmeyi seviyor. Lokantaya gidiyorsunuz, et yemeğinin üstüne künefe ya da kadayıf geliyor. Etle tatlı birbirini tamamlıyor. Bu sene Ramazan Bayramı ile Kurban Bayramı satışları birbirine yakın geçti ama eski yıllara göre yine yaklaşık yüzde 30’luk bir düşüş var” ifadelerine yer verdi.
Farklı Ürünler Var mı?
Ürün çeşitliliğine vurgu yapan Temiz, “Ben baklava işi yapıyorum ama şahsen revaniyi ve kadayıfı çok severim. Fakat insanlar bunları artık evde yaptığı için çok fazla talep olmuyor. Yine de farklı ürünlerimiz var. Mesela Dilber Dudağı yapıyoruz; her katında ayrı ayrı yufka ve fıstık var. Dolma kadayıf var, yaprak sarma gibi sarılıyor, içi tamamen ceviz ya da Antep fıstığı dolu oluyor. Kuruyemişli kadayıf, şerit kadayıf, bardak kadayıf gibi özel ürünlerimiz de var. Şerit kadayıfta hem üstte hem ortada Antep fıstığı var, ayrıca kadayıfın kendisi de fıstıkla yoğruluyor. Bardak kadayıfta ise kadayıf Antep fıstığıyla yoğrulup kupaya basılıyor, ters çevrilip pişiriliyor. Bunların da kendine özel müşterisi var. Sonuçta insanlar kaliteli ürünü almak istiyor ama ekonomik şartlar seçimleri değiştiriyor. Biz yine de elimizden geldiğince kaliteli ürün sunmaya çalışıyoruz” dedi.
Kaynak: Hedef Gazetesi – Aydın Haberleri – aydinhedef.com.tr
