Amerika Birleşik Devletleri ile Avrupa Birliği arasında Airbus ve Boeing sübvansiyonları nedeniyle yıllardır süren ticaret anlaşmazlığında kritik dönemece girildi. Taraflar, 11,5 milyar dolarlık gümrük vergilerinin askıya alınmasının uzatılıp uzatılmayacağı konusunda ateşkes süresinin sona ermesine günler kala henüz uzlaşmaya varamadı.
ABD ile Avrupa Birliği arasında Airbus ve Boeing’e verilen devlet destekleri nedeniyle uzun yıllardır devam eden ticaret anlaşmazlığında yeni bir belirsizlik dönemi başladı. 15 Haziran 2021’de karşılıklı olarak askıya alınan toplam 11,5 milyar dolarlık gümrük vergilerinin geleceği konusunda taraflar arasında görüşmeler sürerken, mevcut ateşkesin sona ermesine yalnızca birkaç gün kaldı.
ABD ve AB Arasında 20 Yılı Aşan Uçak Sübvansiyonu Anlaşmazlığı
Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği arasındaki anlaşmazlık 2004 yılına kadar uzanıyor. Taraflar, Dünya Ticaret Örgütü’ne karşılıklı başvurularda bulunarak ABD merkezli Boeing ve Avrupa merkezli Airbus’a sağlanan devlet desteklerinin uluslararası rekabet kurallarını ihlal ettiğini savundu.
Yıllar süren hukuki süreçlerin ardından Dünya Ticaret Örgütü, 2019 yılında Airbus davasında ABD’ye Avrupa Birliği menşeli 7,5 milyar dolarlık ürüne ek gümrük vergisi uygulama yetkisi verdi.
Bir yıl sonra ise Avrupa Birliği, Boeing’e sağlanan destekler nedeniyle ABD’den ithal edilen yaklaşık 4 milyar dolarlık ürüne karşı misilleme niteliğinde önlemler alma hakkını elde etti.
11,5 Milyar Dolarlık Vergi Ateşkesi Sona Eriyor
15 Haziran 2021 tarihinde taraflar, karşılıklı uygulanan gümrük vergilerini beş yıllığına askıya alma konusunda anlaşmaya vardı. Bu karar, transatlantik ticaret ilişkilerinde önemli bir yumuşama olarak değerlendirilmişti.
Ancak söz konusu sürenin dolmasına kısa süre kala taraflar henüz yeni bir uzatma kararı açıklamadı. Avrupa Komisyonu Sözcüsü tarafından yapılan açıklamada, vergilerin askıya alınma süresinin uzatılmasına yönelik müzakerelerin devam ettiği belirtildi.
Çin Faktörü Beklenen İş Birliğini Getirmedi
2021 yılında yapılan anlaşmada ABD ve Avrupa Birliği, büyük yolcu uçaklarına yönelik sübvansiyonlar konusunda kalıcı bir çözüm geliştirmeyi hedeflemişti. Ayrıca taraflar, havacılık sektöründe hızla büyüyen Çin kaynaklı yatırımlara karşı ortak hareket etme konusunda da mutabakata varmıştı.
O dönemde anlaşmazlığın beş yıl içinde tamamen çözülebileceği öngörülüyordu. Ancak geçen süreçte beklenen ilerleme sağlanamadı ve ticari gerilimler yeniden gündemin üst sıralarına taşındı.
Transatlantik Ticarette Yeni Gerilim Riski
Uzmanlar, mevcut ateşkesin sona ermesi halinde Airbus-Boeing anlaşmazlığının yeniden ticari yaptırımlara dönüşebileceğine dikkat çekiyor. Özellikle Avrupa Birliği’nin uçak ve uçak parçaları dışındaki birçok ihracat kaleminde ek vergi baskısıyla karşı karşıya olması, taraflar arasındaki müzakerelerin önemini artırıyor.
Önümüzdeki günlerde alınacak kararın, hem küresel havacılık sektörü hem de ABD-AB ticaret ilişkilerinin geleceği açısından belirleyici olması bekleniyor.
Kaynak: Havacılık Haberleri ve Savunma Haberleri | Airport Gündem
