Aydın Hedef Gazetesi’nden Kevser Dayan’ın haberine göre; Bozyurt Mahallesi’nde 2023 yılında başlatılan Bozyurt Horasan Mezarlığı kazıları, bölgenin tarihine dair önemli ipuçları ortaya koydu. Bursa Uludağ Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bülent Nuri Kılavuz’un yürüttüğü çalışmalarda Batı Anadolu’nun Türkler tarafından fethi dönemine ışık tutacak yeni veriler sundu.
“5 BİNE YAKIN NÜFUSA ULAŞTIĞINI GÖRDÜK”
Horasan’dan gelen, Horasan erenlerinin bölgeye yerleştiğini belirten Kılavuz “Bozyurt köyünün Fatih Sultan Mehmet döneminde 5 bine yakın bir nüfusa ulaştığını gördük. Bu civardaki büyük şehirlerde bile bu nüfus yoktu. Acaba bu nüfusun sebebinin ne olduğunu araştırırken, kayıtlarda bu köyde 5 tane ahi zaviyesinden, Bektaşi tekkesinden, Kadiri tekkesinden ve Mevlevi tekkesinden bahsediliyor.
18. yüzyılda da bir Niyazi Mısri tekkesi var. Bu köyde neden bu kadar tasavvufi tekke bulunur bunun peşine düştük. Buranın Horasan mezarlığı olması Anadolu’nun fetih sürecinde bu bölgelerin 13. yüzyılın ilk döneminde fetih döneminde bu bölgeye Horasan’dan gelen, Horasan erenleri adını verdiğimiz kişilerin bu bölgeye yerleştiklerini ve Ahi zaviyelerini bu şekilde oluşturduklarını anladık” dedi.
“BİR GEZİ GÜZERGAHI BAŞLATTIK”
İnsanları bilinçlendirmek ve bu bölgenin fethinin anlatabilmek için güzergah başlattığını vurgulayan Kılavuz “Bizim Türk fütüvvet örgütü teşkilatı dediğimiz bir örgütümüz var. Yani sadece silahlı ordudan oluşan bir şey değil, bizim tarihimizde ‘tahta kılıçlarla fethedildi’ ifadesi son derece yaygındır.
Oradaki tahta kılıçtan kastımız Ahiler gibi, Anadolu’nun fethi sırasında Yunus Emre gibi, Mevlana gibi, Bektaşi gibi gönül erlerinin yapmış olduğu fetihlere ‘tahta kılıçlarla fetih’ olarak isimlendiririz. Bu doğrultuda bu bölgede bunların işaretlerini görüyoruz. 1205 tarihinde Denizli fethediliyor. Denizli’nin fethinden sonra 1211 tarihinde Dandalaz savaşı sonrasında bu bölge fethedilmeye başlanıyor. İşte o savaştan sonra bu bölgenin fethiyle ilgili en önemli işaretleri bu alanda görüyoruz. Burada görmüş olduğumuz çok farklı mezar taşları var.
Kare, silindir, dikdörtgen, sekizgen, çokgen formlu mezar taşları var. Bu mezar taşları sade gövdeden ve bu sade gövdenin üzerinde çeşitli tarikatlara ait sikke dediğimiz sertuşlardan oluşmaktadır. Bu diğer bölgelerde gerçekten görmediğimiz, görmeye alışık olmadığımız mezar taşlarıdır. 13. yüzyıldan, 20. yüzyılın başına kadar Türk dönemine ait bütün mezar taşlarının gelişimini burada görmek mümkün. Türkiye’de yapılan Türk-İslam dönemine ait çalışmaların sayısı ne yazık ki çok az. Ama bu şekilde bir kazı şu an Türkiye’de yok.
Bizim yaptığımız anlamda fetih dönemine ait kazılar yok. Geleceğe Miras Daire Başkanlığı’nın sunduğu büyük imkanlarla bu kazıları gerçekleştirebiliyoruz. Bu amaçla insanımızı daha iyi bilinçlendirebilmek, özellikle ilk etapta Aydın Bölgesi’ndeki, daha sonra tüm Türkiye’deki gezilere, gezecek olanlara kendi tarihimizi, bu bölgenin fethinin nasıl gerçekleştiğini, Türk fetih teşkilatının örgütünü nasıl gerçekleştiğini anlatabilmek için bir gezi güzergahı başlattık. İnşallah en kısa zamanda bu alan bir ören yerine dönüştürülüp gezi güzergahı yapılarak ziyaretçilere açılacaktır” diye konuştu.
Prof. Dr. Bülent Nuri Kılavuz, kazı çalışmalarına destek veren Aydın Valisi Yakup Canpolat’a, Nazilli Kaymakamlığı’na, Aydın Büyükşehir Belediyesi’ne, Nazilli Belediyesi’ne ve özel sektör destekçilerine teşekkür etti.
Kaynak: Hedef Gazetesi
