Faiz arttı ama altın ayakta kaldıAltın yatırımcısı son günlerde alışılmışın dışında bir tabloyla karşı karşıya. Normal şartlarda ABD’de faizlerin yükselmesi, doların güçlenmesi ve tahvil getirilerinin artması altın üzerinde satış baskısı yaratıyor. Geçen hafta bunların üçü de yaşandı. Üstelik yalnızca Fed değil, Japonya Merkez Bankası da faiz artırdı.
Buna rağmen altının ons fiyatı haftayı yükselişle tamamladı. Yeni haftanın ilk işlemlerinde satış görülse de altın 4 bin 300 doların üzerinde kalmayı başardı. Gram altında 6 bin 800 TL bırakılmıyorTürkiye’de ise yatırımcının baktığı asıl rakam gram altın. 22 Eylül’in ilk saatlerinde gram altın yaklaşık 6 bin 830 TL çevresinde işlem görüyor.
Bir gün önceki satışlara rağmen fiyatın 6 bin 800 TL’nin üzerinde kalması dikkat çekiyor. Bunun nedeni gram altının yalnızca dünyadaki altın fiyatıyla belirlenmemesi. Ons altın gerilese bile dolar/TL’nin yüksek seyretmesi iç piyasadaki düşüşü sınırlayabiliyor. Bu nedenle ons altında görülen her düşüş gram altına aynı oranda yansımıyor.
Büyük yatırımcı altından vazgeçmediAltının kolay düşmemesinin arkasındaki en önemli gelişmelerden biri yatırımcı davranışı. Dünya Altın Konseyi’nin son değerlendirmesine göre geçen hafta altın fonlarına para girişi dünyanın farklı bölgelerinde devam etti. Yani faizlerin yükseldiği, doların güçlendiği ve tahvillerin daha yüksek getiri sunduğu bir dönemde bile büyük yatırımcı altından tamamen çıkmadı.
Bu tablo, kısa vadeli fiyat düşüşlerinin neden daha güçlü bir satış dalgasına dönüşmediğini açıklayan unsurlardan biri olarak görülüyor. Kasalardaki altın rekor seviyeye çıktıBu eğilim yalnızca son birkaç günlük hareketten ibaret değil. Ağustos ayında dünyadaki altın fonlarına 18 milyar dolarlık para girişi yaşandı. Fonların elindeki fiziki altın miktarı bir ayda 121 ton artarak 4 bin 189 tona ulaştı ve rekor kırdı.
Yılın ilk sekiz ayında fonların altın varlıklarındaki net artış da 160 tonu buldu. Başka bir ifadeyle fiyatların sert biçimde dalgalandığı dönemde büyük yatırımcıların önemli bölümü altından uzaklaşmak yerine portföyündeki altın miktarını artırdı. 100 bin TL yıl başından bu yana ne oldu?Gram altındaki hareket Türkiye’deki yatırımcı açısından daha somut bir tablo ortaya çıkarıyor.
Yıl başında gram altının yaklaşık 5 bin 986 TL olduğu seviye esas alındığında 100 bin TL ile teorik olarak yaklaşık 16,7 gram altın alınabiliyordu. Gram fiyatının 6 bin 830 TL civarında olduğu bugünkü seviyelerde aynı miktardaki altının teorik değeri yaklaşık 114 bin TL’ye ulaşıyor. Böylece yıl içindeki sert yükseliş ve düşüşlere rağmen gram altında yılbaşından bu yana kazanç korunuyor.
Alış-satış makası bu hesaba dahil değil. Gram altının gizli desteği dolar/TLOns altının yıl içindeki hareketi çok daha sınırlı olmasına rağmen gram altının daha güçlü kalmasının temel nedeni kur. Dolar/TL’nin 48 liranın üzerinde seyretmesi, uluslararası altın fiyatındaki düşüşlerin Türkiye’ye daha sınırlı yansımasına neden oluyor.
Bu nedenle Türkiye’de altın alan bir yatırımcı aslında iki fiyatı birden takip ediyor. Ons altın düşerken dolar yükselirse gram fiyatı fazla gerilemeyebilir. Ons ve dolar aynı anda düşmeye başlarsa gram altında daha belirgin bir geri çekilme gündeme gelebilir. Altında sert düşüş için ne olması gerekiyor?Altında daha güçlü bir düşüşün ortaya çıkması için mevcut dengelerden birkaçının aynı anda değişmesi gerekiyor.
Doların güçlenmeye devam etmesi, ABD tahvil faizlerinin yükselmesi ve Fed’den yeni faiz artırımlarına yönelik daha sert mesajların gelmesi altın üzerindeki baskıyı artırabilir. Ancak bunun yanında fonlardan para çıkışının başlaması da önemli olacak. Büyük yatırımcının altın pozisyonunu koruduğu ortamda satışların derinleşmesi zorlaşıyor.
Türkiye’de ise buna dolar/TL’nin yönü de ekleniyor. Peki yeniden yükseliş başlayabilir mi?Tersi senaryoda petrol fiyatlarının gerilemesi ve enflasyon endişelerinin hafiflemesi Fed üzerindeki yeni faiz artırımı baskısını azaltabilir. ABD tahvil getirilerinin ve doların geri çekilmesi de altının önündeki önemli engellerden ikisini ortadan kaldırabilir.
Fonlara girişlerin devam etmesi halinde küresel yatırım talebi fiyatı desteklemeyi sürdürebilir. Böyle bir tabloda ons altındaki toparlanmaya dolar/TL’nin yüksek seyri de eklenirse gram altındaki hareket uluslararası altına göre daha güçlü olabilir. Gram altını olan şimdi neyi izleyecek?Önümüzdeki günlerde gram altın için dört gösterge öne çıkıyor: ons altın, dolar/TL, ABD tahvil faizleri ve Fed’den gelecek yeni mesajlar.
Ancak son haftanın ortaya çıkardığı asıl değişiklik başka yerde. Daha yüksek faiz tek başına altını aşağı çekmeye yetmiyor. Büyük yatırımcının altından çıkıp çıkmayacağı giderek daha fazla önem kazanıyor. Gram altın açısından ise buna kur etkisi ekleniyor. Bu nedenle fiyatın yeni yönü yalnızca ABD’den gelecek bir faiz mesajıyla değil, bu göstergelerin birlikte nasıl hareket edeceğiyle belirlenecek.
