ABD'nin başlattığı yaptırım dalgasının ardından Türkiye ve İran hattında son iki haftada bankacılık ve havacılık alanlarında peş peşe kararlar alındı. Son olarak Türk havacılık şirketlerinin İran seferlerini iptal etmesi, Ankara-Tahran hattında bir restleşme görüntüsü oluşturdu.İran merkezli Mahan Air’in İstanbul ve Ankara seferlerini durdurmasının ardından Türkiye merkezli hava yolu şirketlerinden de dikkat çeken bir adım geldi.
Türk Hava Yolları, AJet ve Pegasus’un İran’a planlanan uçuşları iptal edildi.Türk Hava Yolları’nın İran uçuşları 28 Mart 2027 haftasına kadar tarifeden çıkarıldı. Ancak seferlerin bu tarihte yeniden başlayacağı da kesin değil.Iran International’a konuşan bir THY temsilcisi, şirketin mart ayından önce İran’a planlanmış uçuşu bulunmadığını söyledi.
Temsilci, Mart 2027’den sonra seferlerin yeniden başlayacağına ilişkin herhangi bir garanti de vermedi.Karar, İranlıların Türkiye’ye ulaşımını önemli ölçüde zorlaştıracak. Türkiye; turizm, iş seyahatleri ve aile ziyaretleri nedeniyle İran vatandaşlarının en sık tercih ettiği ülkeler arasında bulunuyor.İRAN'DAKİ BEŞ KENT TARİFEDEN ÇIKARILDIAeroRoutes’un yayımladığı tarife güncellemesine göre THY; Tahran İmam Humeyni, İsfahan, Meşhed, Şiraz ve Tebriz uçuşlarını 28 Mart 2027 haftasına kadar erteledi.
Akabe ve Havana hatlarının yeniden açılma takvimi de aynı döneme bırakıldı.İran kararı, THY’nin daha geniş kapsamlı tarife değişikliğinin bir parçası olarak açıklandı. Şirket ayrıca Juba, Kinşasa, Libreville, Luanda, Lusaka, Billund, Fergana, Kerkük, Leipzig/Halle, Necef ve Türkistan seferlerini gelecek dönem uçuş planından çıkardı.Bu nedenle İran uçuşlarına ilişkin kararın yalnızca siyasi bir karşılık olduğu kesin olarak söylenemiyor.
Ancak kararın, ABD’nin İran’a yönelik yaptırım baskısını artırdığı ve Ankara-Tahran hattında peş peşe adımların atıldığı bir dönemde gelmesi dikkat çekiyor.WASHİNGTON'DAN ŞİRKETLERE YAPTIRIM UYARISIABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İranlı hava yolu şirketlerinin 23 Eylül’den itibaren uluslararası faaliyetlerinin fiilen durma noktasına geleceğini açıkladı.Bessent, yaptırım uygulanan İranlı şirketlere hizmet veren havalimanlarının ve yabancı şirketlerin de ABD yaptırımlarıyla karşılaşabileceği uyarısında bulundu.Bu açıklamanın ardından Irak da İranlı hava yolu şirketlerinin uçuşlarını salı günü şafak vaktinden itibaren durduracağını bildirdi.
Irak hükûmeti kaynakları, karara uymayan ülkelerin yaptırım riskiyle karşılaşabileceğini savundu.Irak’ın kararı özellikle Necef ve Kerbela’ya giden İranlı ziyaretçileri etkileyecek.İLK GOLDEN GLOBAL YAPTIRIMI İLE BAŞLADIAnkara-Tahran-Washington hattındaki hareketlilik, ABD’nin Türkiye merkezli Golden Global Yatırım Bankası ile iki iştirakini yaptırım listesine almasıyla başladı.ABD Hazine Bakanlığı, Golden Global Yatırım Bankası, Golden Global Portföy Yönetimi ve Golden Global Varlık Kiralama’yı İran Devrim Muhafızları Ordusu-Kudüs Gücü adına para transferi yapmakla suçladı.Golden Global ise suçlamaları reddetti.
Banka, ABD makamlarının iddialarını destekleyecek herhangi bir işlem gerçekleştirmediğini savundu.ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack Golden Global' yaptırım yapıldığı gün (4 Eylül) yaptığı açıklamada yaptırımın Türkiye’yi veya Türk bankacılık sistemini hedef almadığını belirtti. Barrack, ABD Hazine Bakanlığı ile Türk makamlarının süreç boyunca “doğrudan ve sürekli temas halinde” olduğunu söyledi.Barrack, “Bu dar kapsamlı tedbiri Türkiye hakkında bir yargı olarak okumak, burada veya Ankara’da ciddi bir hata olurdu” ifadelerini kullandı.Mahan Air Türkiye seferlerini durdurduABD, 8 Eylül’de İran havacılık sektörüne yönelik yeni bir yaptırım paketi açıkladı.
Türkiye’de faaliyet gösteren Sky Phoenix Hava Yolları, S Sistem Lojistik Hizmetleri ve MES Kargo da Mahan Air ile bağlantılı oldukları iddiasıyla yaptırım kapsamına alındı.Mahan Air, bu kararın ardından Tahran-Muskat uçuşlarını 17 Eylül’de durdurdu. Şirket daha sonra İstanbul, Ankara ve Gürcistan seferlerini 21 Eylül’den itibaren ikinci bir duyuruya kadar askıya aldı.
Türkiye’ye yönelik son uçuşlar 20 Eylül’de gerçekleştirildi.ABD makamları Mahan Air’i İran Devrim Muhafızları Ordusu-Kudüs Gücü’ne destek sağlamakla suçluyor. Şirket, 2011 yılından bu yana ABD yaptırımları altında bulunuyor.BANK MELLAT'IN FAALİYET İZNİ KALDIRILDIMahan Air kararından kısa süre önce Türkiye’de İran bağlantılı bir başka önemli gelişme yaşandı.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu, İran merkezli Bank Mellat’ın İstanbul’daki Türkiye Merkez Şubesi’nin faaliyet iznini kaldırdı.18 Eylül’de alınan karar, 19 Eylül’de Resmî Gazete’de yayımlandı.Karar, Bankacılık Kanunu’nun mali sistemin güven ve istikrarının tehlikeye girmesi halinde faaliyet izninin kaldırılmasına olanak tanıyan hükmüne dayandırıldı.
