ASELSAN ve Türk Telekom, Türkiye'nin haberleşme teknolojilerinde dışa bağımlılığını azaltmak ve yerli teknoloji ekosistemini geliştirmek amacıyla stratejik bir iş birliğine imza attı. İş birliği kapsamında yerli akıllı telefonların yanı sıra kullanıcı cihazları ve haberleşme ekipmanlarının donanım ve yazılımlarının geliştirilmesi hedefleniyor.Projenin önümüzdeki dönemde farklı kullanım alanlarına yönelik cihazlarla genişletilmesi beklenirken, gündeme gelen başlıklardan biri de kamu ve kritik görevlerde kullanılabilecek daha güvenli haberleşme çözümleri.Projenin arkasındaki asıl motivasyonu, veri güvenliğini ve savaşların dijital altyapı üzerindeki etkisini Odatv, Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Adli Bilişim Uzmanı Prof.
Dr. Ali Murat Kırık’a sordu.“GÜVENLİK TELEFONUN MARKASINDA DEĞİL, ARKASINDAKİ TEKNOLOJİDE”Kırık, özellikle kamu kurumları, kritik altyapılar ve hassas görevlerde kullanılan cihazlarda güvenliğin yalnızca telefonun markasıyla belirlenemeyeceğini asıl konunun işletim sistemi, uygulamalar, güncelleme mekanizması, haberleşme protokolleri, donanım bileşenleri ve verilerin nerede işlendiğiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.Yerli bir ekosistemin geliştirilmesi, Türkiye'ye bu katmanları kendi ihtiyaçları doğrultusunda denetleme ve güvenlik standartlarını geliştirme konusunda daha fazla imkân sağlayabileceğine değinen Kırık, “Bu nedenle projeyi, Türkiye'nin haberleşme güvenliği konusunda kendi teknolojik kapasitesini artırması açısından ele almak daha doğru olacaktır” dedi.Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Adli Bilişim Uzmanı Prof.
Dr. Ali Murat Kırık“SAVAŞLAR, HABERLEŞME TEKNOLOJİLERİNİN STRATEJİK ÖNEMİNİ GÖSTERDİ”Son dönemde yaşanan İsrail-İran savaşıyla birlikte haberleşme teknolojilerinin yalnızca iletişim aracı olmadığı, güvenlik ve stratejik bağımsızlık açısından da kritik bir öneme sahip olduğu yeniden gündeme geldi.24 Eylül 2026’da Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda konuşan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun da konuşmasının önemli bölümünde İran’la yaşanan çatışmaya ve İsrail’in teknolojik ve askeri kapasitesine ilişkin mesajlar verdiğini belirten Kırık, savaş ortamında iletişim altyapılarının ve dijital sistemlerin güvenliğinin daha fazla önem kazandığını söyledi.Kırık, “Son dönemde yaşanan İsrail-İran savaşı, haberleşme teknolojilerinin yalnızca iletişim aracı olmadığını, aynı zamanda güvenlik ve stratejik bağımsızlık açısından da önem taşıdığını yeniden gösterdi.
Dolayısıyla savaş ortamında iletişim altyapılarının, kullanılan cihazların ve dijital sistemlerin güvenliği daha fazla önem kazanıyor” dedi.Türkiye açısından bu gelişmelerin önemli bir mesaj taşıdığını ifade eden Kırık, “Kritik haberleşme teknolojilerinde dışa bağımlılığın azaltılması stratejik bir değer taşıyor. Çünkü kriz dönemlerinde iletişim altyapısının sürekliliği, verilerin güvenliği ve kullanılan teknolojinin kontrol edilebilir olması daha kritik hale geliyor” ifadelerini kullandı.Kırık, yerli telefon projesinin de bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, projenin tek başına bütün güvenlik sorunlarını çözecek bir adım olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı.“Yerli telefon projesi, Türkiye’nin kendi haberleşme teknolojilerini geliştirme kapasitesinin bir parçası olarak değerlendirilebilir” diyen Kırık, projenin uzun vadede haberleşme güvenliği ve teknolojik bağımsızlık açısından daha geniş bir ekosistemin oluşmasına katkı sağlayabileceğini belirtti.“ASELSAN’I YAKLAŞIK 30 YIL SONRA YENİDEN CEP TELEFONU ALANINA YÖNELTEN NEDENLER NELER?”ASELSAN’ın cep telefonu konusunda sıfırdan başlayan bir kurum olmadığını belirten Kırık, kurumun 1990’lı yıllarda ASELSAN 1919 modeliyle cep telefonu ürettiğini hatırlattı.Kırık, o dönemde üretilen telefonlardan 500 adedinin Azerbaycan ve KKTC’ye gönderildiğini belirterek, “O dönem Türkiye’nin cep telefonu teknolojisinde üretim yapabilen ülkeler arasına girmesi önemli bir deneyimdi.
Bugün ise teknoloji çok daha farklı bir noktada. Akıllı telefon artık yalnızca telefon değil; kamera, bilgisayar, kimlik doğrulama, ödeme aracı ve çok sayıda dijital hizmete erişim noktası haline gelmiş durumda” diye kaydetti.Bugünkü projenin geçmişteki girişimden farklı olarak yalnızca bir cihaz üretmeye odaklanmadığını ifade eden Kırık, sürdürülebilir bir teknoloji zinciri oluşturma hedefinin öne çıktığını söyledi.Kırık, “Türk Telekom’un haberleşme ve yazılım birikimiyle ASELSAN’ın mühendislik ve üretim kabiliyetinin birleştirilmesi ve fazlar halinde yerli işletim sistemi ile yerli çipe geçiş planlanması bunun göstergesi.
Ayrıca cihazın yalnızca ‘yerli’ olduğu için değil, kendi segmentinde teknoloji, donanım ve kullanıcı deneyimi açısından rekabet edebilmesi hedefleniyor” ifadelerini kullandı.“HEDEF SADECE YERLİ TELEFON ÜRETMEK DEĞİL”Projenin açıklanan yol haritasının, hedefin yalnızca Türkiye’de üretilen bir telefon ortaya çıkarmaktan daha geniş olduğunu gösterdiğini belirten Kırık, donanımdan yazılıma ve işlemci teknolojilerine kadar uzanan bir yapı kurulmasının amaçlandığını söyledi.Kırık, “İlk aşamada Android tabanlı cihaz, ikinci aşamada yerli işletim sistemi, üçüncü aşamada ise yerli çip hedeflenmesi; donanımdan yazılıma ve işlemci teknolojisine kadar uzanan bir yapı kurulmak istendiğini gösteriyor.
Tasarımın Türkiye’de geliştirilmesi ve üretimin Malatya’da yapılmasının planlanması da bu yaklaşımın önemli parçaları” dedi.Bu noktada asıl kazanımın yalnızca telefon üretmek değil, teknolojinin temel katmanlarında da yerli kapasite oluşturmak olduğunu vurgulayan Kırık, sözlerini şöyle sürdürdü: “Buradaki en önemli kazanım, Türkiye’nin telefonu sadece monte eden değil, zaman içerisinde teknolojinin temel katmanlarını da geliştiren bir ülke haline gelmesi olabilir.
Bunun devamında güvenli haberleşme, siber güvenlik, yerli yazılım, çip teknolojileri, yapay zeka ve mobil uygulama ekosistemi gibi alanlarda yeni çalışmaların önünü açmak mümkün.”2027’nin ilk yarısında satışa çıkması hedeflenen projeye de dikkat çeken Kırık, “Bu proje, tek bir telefon modelinden ziyade Türkiye’nin mobil teknolojilerde kendi kapasitesini geliştirmesi açısından değerlendirilebilir” ifadelerini kullandı.Esmanur KarabaklaOdatv.com
