Meclis’te görüşülmeye başlanılan 12. Yargı Paketi ile “suça sürüklenen çocuk” ifadesinin yerine “adli süreçteki çocuk” ifadesi getiriliyor. İşte yeni düzenlemenin merak edilenleri…
Çocukların ağır suçlara karışmasını önlemeyi amaçlayan yeni kanun teklifi; ceza miktarlarından infaz sistemine, bıçak satışından dijital denetime kadar birçok alanda önemli değişiklikler öngörüyor.
Teklifle, ağır suç işleyen çocuklara uygulanacak cezaların artırılması, tekrar suç işleyen 15 yaşından büyük çocuklar hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanması ve ailelerin bakım ile gözetim sorumluluğunun güçlendirilmesi hedefleniyor.
TBMM Genel Kurulu’nda, kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen kanun teklifinin görüşmelerine başlandı.
Çocuk Koruma Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasını öngören 18 maddelik teklif, çocukların suça karışmasını önlemek, yeniden suç işleme riskini azaltmak ve çocuk adalet sistemindeki koruyucu mekanizmaları güçlendirmek amacıyla hazırlandı.
Teklifte cezai yaptırımların ağırlaştırılmasının yanı sıra kitap okuma, çevre temizliği, sosyal hizmet, dijital denetim ve bağımlılık tedavisi gibi yeni yönlendirme tedbirleri de yer aldı.
Teklif, bir yandan çocukların kasten öldürme ve ağırlaşmış yaralama gibi ağır suçlara karışması halinde uygulanacak yaptırımları artırırken diğer yandan çocukların rehabilitasyonu ve yeniden topluma kazandırılması için yeni tedbirler getiriyor.
Düzenlemeyle çocukların kişisel özelliklerinin, sosyal çevrelerinin, suç işleme nedenlerinin ve yeniden suç işleme risklerinin daha ayrıntılı değerlendirilmesi amaçlanıyor.
Çocukların işleyeceği ağır suçlarda cezalar artırılacak mı?
Türk Ceza Kanunu’nun yaş küçüklüğüne ilişkin hükümlerinde değişiklik yapılması öngörülüyor. 12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını doldurmamış ve ceza sorumluluğu bulunduğu belirlenen çocuklar bakımından ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine uygulanan 12 ila 15 yıllık ceza, 13 ila 18 yıla çıkarılacak.
Müebbet hapis cezası yerine verilen 9 ila 11 yıllık ceza ise 10 ila 12 yıl olacak. Diğer suçlarda bir fiil için uygulanabilecek en yüksek ceza 7 yıldan 9 yıla yükseltilecek.
15 ila 18 yaş grubunda ise ağırlaştırılmış müebbet yerine verilen 18 ila 24 yıllık ceza, 19 ila 27 yıla çıkarılacak. Müebbet hapis yerine uygulanan 12 ila 15 yıllık ceza 15 ila 18 yıl olacak. Diğer suçlarda bir fiil için uygulanabilecek cezanın üst sınırı da 12 yıldan 15 yıla yükseltilecek.
Teklif, kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında hâkime daha geniş değerlendirme yetkisi tanıyor.
Yeni düzenlemeyle suçun işleniş biçimi, kastın ağırlığı, failin amacı, saiki ve daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezası alıp almadığı dikkate alınacak. Bu şartların bulunması halinde 15 ila 18 yaş grubundaki çocuklar için yaş indirimi hükümleri uygulanmayabilecek.
Ceza sorumluluğu bulunan 12 ila 15 yaş arasındaki çocuklar hakkında da olayın özelliklerine göre 15 ila 18 yaş grubuna ilişkin daha ağır hükümler uygulanabilecek. Nihai değerlendirmeyi hâkim somut olayın şartlarına göre yapacak.
Tekrar suç işleyen çocuklar hakkında ne değişecek?
Mevcut düzenlemede 18 yaşından önce işlenen suçlar tekerrüre esas alınmıyor. Teklifle bu sınırın 15 yaşa indirilmesi öngörülüyor.
Böylece 15 yaşını doldurduktan sonra işlenen ve kesinleşen bir suçun ardından yeniden suç işlenmesi halinde tekerrür hükümleri uygulanabilecek. Düzenlemeyle tekrar suç işlenmesinin önlenmesi ve caydırıcılığın artırılması hedefleniyor.
Çocukların silaha ulaşmasında yetişkinlere ceza verilecek mi?
Teklife göre ateşli silahını gerekli dikkat ve özeni göstermeden muhafaza ederek bir çocuğun silahı ele geçirmesine neden olan kişi, fiil daha ağır bir suçu oluşturmuyorsa 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacak.
Düzenleme; evde, araçta veya benzeri yerlerde bulunan silahların çocukların ulaşamayacağı şekilde muhafaza edilmesini zorunlu hale getirmeyi ve silahla meydana gelebilecek ölüm ve yaralanmaların önüne geçmeyi amaçlıyor.
Anne ve babaların sorumluluğu artırılacak mı?
Aile hukukundan kaynaklanan bakım, eğitim ve destek yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere yönelik cezalar artırılacak.
Bakım, eğitim veya destek yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişiye verilebilecek ceza, 1 yıla kadar hapis yerine 3 aydan 2 yıla kadar hapis olacak.
Çocuğun ahlakını, güvenliğini veya sağlığını ağır biçimde tehlikeye atan anne ve babalara uygulanan 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası ise 1 yıldan 3 yıla çıkarılacak.
Bu yükümlülüklerin ihlali nedeniyle çocuğun kasten öldürme veya ağırlaşmış yaralama suçu işlemesi halinde anne, baba, vasi ya da sorumlu kişi hakkında verilecek ceza, şikâyet aranmaksızın yarısından iki katına kadar artırılabilecek.
Teklif, 6136 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan bıçak, kesici, delici ve bereleyici aletlere ilişkin yeni yasaklar getiriyor.
Bu ürünlerin ruhsatlı işyerleri dışında satılması ve sergilenmesi yasaklanacak. Bıçak ve benzeri aletler 18 yaşından küçüklere satılamayacak; çocuklar tarafından satın alınamayacak ve taşınamayacak.
Yasağa aykırı hareket edenlere 5 bin lira, aletlerin sayı veya nitelik bakımından vahim olması halinde 10 bin lira idari para cezası verilecek. Ürünlere el konulacak ve mülkiyetleri kamuya geçirilebilecek. Yasaklar internet ve mesafeli satışlarda da geçerli olacak.
Mesleğin icrası için gerekli olan bıçak, şiş ve benzeri araçların işyerinde ve işi yapan kişilerce kullanılması ise yasak kapsamında olmayacak.
15 yaşından küçük çocuklar için sosyal inceleme zorunlu olacak mı?
Teklife göre 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu hale gelecek.
Çocuğun bireysel özellikleri, aile yapısı, eğitim durumu, sosyal çevresi ve suça yönelme nedenleri raporla incelenecek. Sosyal inceleme yapılmadan hazırlanan iddianame mahkeme tarafından savcılığa iade edilebilecek.
15 yaşını doldurmuş çocuklar hakkında sosyal inceleme yapılmaması halinde ise savcı, mahkeme veya çocuk hâkimi bunun gerekçesini iddianamede ya da kararda açıklayacak.
Çocuklar cezaevlerinde nasıl sınıflandırılacak?
Çocukların kapalı ceza infaz kurumlarında yalnızca yaş, cinsiyet ve fiziksel gelişimlerine göre değil, işledikleri suçun türüne göre de ayrı bölümlerde tutulması öngörülüyor.
Böylece ağır suç işleyen çocuklarla daha hafif suçlardan kurumda bulunan çocukların aynı koğuş veya bölümlerde bir arada tutulmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Çocuk hükümlülerin cezalarının infazına kural olarak çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanacak. İyi halli oldukları belirlenen çocuklar, uzmanların katıldığı idare ve gözlem kurulu değerlendirmesiyle çocuk eğitim evlerine ayrılabilecek.
Hangi çocuklar doğrudan eğitim evine gönderilecek?
Terör ve örgüt suçları dışında kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az hapis cezası alan çocuklar ile taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az hapis cezası alan çocukların cezaları doğrudan çocuk eğitim evlerinde yerine getirilecek.
Orijinal Haberi Görüntüle
