Bu hafta ekonomik takvimde yurt içinde TCMB’nin politika faizini %37 seviyesinde sabit tutması ve yurt dışında Euro Bölgesi büyüme verileri ile ABD enflasyon rakamları öne çıktı. Küresel piyasalarda Fed’in sıkı para politikası duruşu ve 100 doların üzerindeki petrol fiyatları risk iştahını baskılarken; yurt içinde dezenflasyon eğiliminin korunması halinde Ekim ayında faiz indirimi beklentileri canlılığını koruyor.
Para politikasında sıkı duruş geçtiğimiz hafta korundu. TCMB Para Politikası Kurulu (PPK), politika faiz oranını piyasa beklentileri doğrultusunda %37 seviyesinde sabit tuttu. Merkez Bankası, enflasyonun ana eğilimindeki gerilemeye işaret etse de yüksek enerji fiyatlarının yukarı yönlü risklerine dikkat çekiyor. Yıllık enflasyonda düşüşün devam etmesi bekleniyor. Enerji fiyatlarında yeni bir sıçrama yaşanmaması ve dezenflasyon sürecinin kalıcı hale gelmesi halinde, Ekim toplantısında faiz indirimi olasılığı güç kazanacaktır.
Ödemeler Dengesi ve Dış Ticaret: Temel Dengeler Güçlü Görünüyor.
Temmuz ayında cari işlemler hesabı 36 milyon fazla verdi. Altın ve Enerji hariç cari fazla ise, 4.97 milyar lşra oldu. Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 5,58 milyar dolar oldu. Altın ve enerji gibi oynak kalemler çıkarıldığında elde edilen güçlü fazla, Türkiye’nin temel dış dengelerinin nispeten sağlam olduğunu ve ihracat/ithalat yapısındaki iyileşmenin sürdüğünü gösteriyor.
Reel Sektör, Üretim ve Ticaret: Nominal Büyüme Sürüyor, Hacimsel Daralma Var
Temmuz’da sanayi üretimi yıllık %0,3, aylık %1 geriledi. (İmalat sanayi %0,3 artarken, madencilik %3,8 ve enerji dağıtımı %5,6 azaldı). Buna karşılık toplam ciro endeksi yıllık %30,2 arttı (Sanayi %31,5, İnşaat %35,8, Ticaret %27,7, Hizmet %34,5). Ticaret satış hacmi yıllık %0,6, aylık %2,5 azaldı.
Sanayi üretimindeki hafif daralma, yüksek faiz ortamının reel ekonomi üzerindeki soğutucu etkisini teyit ediyor. Ciro endekslerindeki yüksek artışlar ise tamamen fiyat etkisinden (enflasyon) kaynaklanıyor; hacimsel olarak talebin zayıf seyrettiği dikkat çekiyor.
İşçilik Maliyetlerindeki Baskı Sürüyor.
Temmuz’da inşaat maliyet endeksi yıllık %28,33 arttı. Alt kırılımda malzeme endeksi %27,13, işçilik endeksi ise %30,51 yükseldi. İşçilik maliyetlerindeki artışın malzeme maliyetlerini geçmesi, özellikle hizmet enflasyonu ve genel fiyatlar üzerindeki "ücret-fiyat sarmalı" riskinin devam ettiğine işaret ediyor.
Euro Bölgesi toparlanmaya başıyor. ECB, beklentiler doğrultusunda referans faizlerini 25 baz puan artırdı. Euro Bölgesi Q2 2026 büyümesi çeyreklik bazda %0,6 (beklenti: %0,4) olurken, yıllık büyüme %0,5 ile beklentinin (%1,0) altında kaldı. Sentix Yatırımcı Güven Endeksi Eylül’de 5,1’e yükselerek Şubat 2022’den bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Çeyreklik büyüme ve güven endeksindeki sürpriz pozitif ayrışma, bölgede resesyon endişelerini bir miktar hafifletti. Ancak yıllık büyümenin beklenti altı kalması, toparlanmanın henüz kırılgan olduğunu gösteriyor.
Amerika Birleşik Devletleri makro verilerinde geçtiğimiz hafta enflasyon yapışkan, işgücü piyasası dirençli görüldü.
Ağustos ayında TÜFE yıllık %3,4 (aylık %0,4), ÜFE ise yıllık %5,4 (aylık %0,4) ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Haftalık işsizlik haklarından yararlanma başvuruları 206 bin olarak açıklandı (piyasa beklentisi: 205 bin).
Enflasyon verilerinin beklenenden yüksek gelmesi ve işgücü piyasasının soğumaya direnç göstermesi, Fed’in faiz indirim beklentilerini ötelemesine veya daha "şahin" bir iletişim dili kullanmasına neden olabilir.
Küresel piyasalarda temkinli duruş bu hafta da devam etti.
Odak noktası Fed toplantısı oldu. Temmuz ayında 3 Fed yetkilisinin faiz artışı yönünde oy kullanması ve ardından gelen güçlü enflasyon/istihdam verileri, Eylül ayında 25 baz puanlık faiz artırımı beklentilerini güçlendirdi. Brent petrolün 100 doların üzerinde seyretmesi ve İran-Körfez görüşmelerinin ertelenmesi, enerji arzı ve enflasyon görünümü açısından ciddi bir yukarı yönlü risk oluşturuyor.
Yapay zekâ teknolojilerinin geliştirilme hızının yavaşlatılmasına yönelik küresel düzenleme çağrıları, teknoloji hisseleri üzerinden risk iştahını sınırlayabilir. Bu belirsizlikler ışığında küresel varlık sınıflarında temkinli (defansif) duruş korunmalıdır.
Yurt içinde TCMB’nin sıkı para politikası duruşu, enflasyon beklentilerinin çapalanması açısından olumlu karşılandı. Önümüzdeki dönemde en kritik izleme alanı enerji fiyatları olacak. Enerji kaynaklı ikincil etkilerin sınırlı kalması ve dezenflasyon trendinin devam etmesi halinde, TCMB’nin Ekim ayında ilk faiz indirim adımını atması piyasalar tarafından fiyatlanan senaryolar arasında. Yatırımcıların, TCMB enflasyon raporları ve küresel emtia fiyatlarındaki oynaklığı yakından takip edecek bu dönemde.
Bu hafta yatırım araçlarından borsa ve altın değer kaybetti.
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 8,18 azalışla 13,284,42 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 12.817,01 puanı, en yüksek 14.355,46 puanı gördü.
Borsa İstanbul'da aynı dönemde mali endeks yüzde 11,31 azalışla 17.574,88 puana, teknoloji endeksi yüzde 10,08 düşüşle 41.413,86 puana, hizmetler endeksi yüzde 9,71 kayıpla 11.551,32 puana, sanayi endeksi ise yüzde 9,63 gerileyerek 18.133,86 puana indi.
Tekfen Holding en çok prim yapan hisse olarak haftayı kapattı.
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 12,66 ile Tekfen Holding oldu. Onu yüzde 5,50 ile Enerya Enerji ve yüzde 2,26 ile Anadolu Sigorta izledi.
Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler ise yüzde 40,86 ile Katılımevim Tasarruf Finansman, yüzde 40,85 ile Odine Teknoloji ve yüzde 40,82 ile Pasifik Eurasia Lojistik olarak sıralandı.
Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 699 milyar 740 milyon lirayla ASELSAN, 803 milyar 955 milyon 463 bin 265 lirayla Tüpraş ve 545 milyar 580 milyon lirayla Garanti BBVA oldu.
24 ayar külçe altının gram fiyatı, geçen hafta sonuna göre yüzde 0,06 azalışla 6 bin 826 liraya, Cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 0,09 düşüşle 44 bin 450 liraya geriledi.
Çeyrek altının satış fiyatı da önceki haftaki kapanışının yüzde 0,14 altında 11 bin 174 liraya geriledi.
Doların satış fiyatı, yüzde 0,36 artarak 48,7810 liraya çıkarken, avronun satış fiyatı yüzde 0,91 azalışla 55,9580 liraya geriledi.
Geçen hafta 65,8100 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1 azalışla 65,1550 liraya geriledi.
İsviçre frangı ise yüzde 0,85 değer kaybederek 59,1840 liradan alıcı buldu.
3. 24 Eylül Trump-Xi görüşmesinden çıkacak ekonomik/ticari mesajlar.
