Kanada’nın F-35A tedarik planı, ülkenin CF-18 filosunu yenileme takvimi daralırken belirsizliğini koruyor. Lockheed Martin, Kanada Kraliyet Hava Kuvvetleri için üretilen ilk iki F-35A’yı 22 Ekim’de teslim etti; 35A001 ve 35A002 kuyruk numaralı uçaklar pilot ve bakım personeli eğitiminde kullanılmak üzere Arizona’daki Luke Hava Üssü’ne gönderildi.
Kanada, Ocak 2023’te 88 uçaklık ihtiyacı karşılamak üzere ABD yapımı F-35A’yı seçmişti. Ancak bir Kanada Savunma Bakanlığı yetkilisi, mevcut kayıtlarda 16 değil 12 F-35 bulunduğunu açıkladı. Bu uçaklar Üretim Lotu 18, 19 ve 20 kapsamında dörderli gruplar halinde yer alıyor. Ayrıca sonraki 18 uçak için uzun teslim süreli parçalar konusunda taahhütler bulunuyor.
Yetkili, toplam taahhütlerin Kanada’nın planlanan 88 uçaklık alımının 30’unu kapsadığını belirtti. F-35’in Kanada’nın gelecekteki savunma ihtiyaçları için tercih edilen platform olduğunu ifade eden yetkili, programın kalan bölümüyle ilgili görüşmelerin Kanada-ABD ticaret müzakereleriyle bağlantılı sürdüğünü söyledi.
Belirsizlik, İsveçli Saab’ın F-35A ve Gripen E uçaklarından oluşan karma filo önerisine alan açıyor. Saab, Kanada’da seçilmesi halinde CAE, IMP ve Magellan Aerospace gibi şirketlerle sanayi ortaklığı kurmayı ve ülke içinde nihai montaj hattı oluşturmayı planlıyor.
Kanada’nın ilk F-35A uçaklarının 2028’de Alberta’daki Cold Lake üssüne ulaşması, ilk operasyonel kabiliyete sahip filonun ise 2029’da göreve başlaması planlanıyor. Tam operasyonel kabiliyetin 2032 veya 2033’te elde edilmesi bekleniyor.
Kanada Kraliyet Hava Kuvvetleri, karma filo seçeneğinin yaklaşık 12 bin personelden oluşan bir yapı için önemli zorluklar yaratacağını değerlendiriyor. Yetkili, CF-18’den F-35’e geçiş sırasında yeni bir geçiş noktasının eklenmesinin uygulanmasını güçleştireceğini söyledi.
Kanada, 88 CF-18A/B uçağının aviyoniklerini daha önce modernize etmiş, 36 uçak için de emeklilik tarihine kadar kullanılmalarını sağlayacak ikinci aşama yükseltmesini finanse etmişti. Başlangıçta 138 uçak alan ülkenin filosunda bugün 71 CF-18 bulunuyor ve her yıl yaklaşık beş ila altı uçak hizmetten ayrılıyor.
Yetkiliye göre 40 ila 45 yaşındaki CF-18’ler yorgunluk kaynaklı kullanım ömrü sınırına ulaşıyor ve operasyonel açıdan giderek yetersiz kalıyor. Filonun 2032-2033 döneminde tamamen hizmetten çıkması beklenirken Kanada’nın beşinci nesil operasyonlar için gerekli altyapıyı kurması ve gelecekteki altıncı nesil savaş uçağı planını şekillendirmesi gerekiyor.
Kanada, Temmuz ayında Farnborough Airshow sırasında İtalya, Japonya ve Birleşik Krallık’ın ortak girişimi olan GCAP programında gözlemci statüsü alma niyetini açıklamıştı. Bu düzenlemenin kısa süre içinde kesinleştirilmesi bekleniyor. Kanada hükümeti, 12 ila 18 aylık gözlem döneminin ardından programa katılıp katılmayacağına karar verecek.
BAE Systems ile Bombardier de ekim ayının sonunda gelişmiş hava muharebesi teknolojilerinin geliştirilmesi için mutabakat zaptı imzaladı.
