Laodikeia Antik Kenti’nde yeni koruma kararı: Kazıda ortaya çıkan alan 1. derece arkeolojik sit ilan edildi.
Denizli’deki Laodikeia Antik Kenti’nin arkeolojik sit sınırlarında yapılan kazılarda ortaya çıkan mimari yapı kalıntılarının ardından yeni bir koruma kararı alındı. Özel mülkiyete ait 491 ada 1 parselin ilgili bölümünün 1. Derece Arkeolojik Sit olarak tesciline karar verilirken, tapu kayıtlarının ve koruma amaçlı imar planının da yeni statüye göre düzenlenmesi istendi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, Denizli’nin Merkezefendi ilçesine bağlı Bozburun (Kayaköy) Mahallesi’nde bulunan Laodikeia Antik Kenti ile ilgili dikkat çeken bir karar aldı. Karara göre, daha önce Laodikeia Antik Kenti III. Derece Arkeolojik Sit sınırları içerisinde bulunan özel mülkiyete ait 491 ada 1 parselde gerçekleştirilen arkeolojik çalışmalar sırasında mimari yapı kalıntıları ortaya çıktı. Yapılan incelemeler sonucunda alanın bir bölümünün I. Derece Arkeolojik Sit niteliği taşıdığına karar verildi.
Koruma Kurulu’nun 23 Temmuz 2026 tarihli kararında, 491 ada 1 parselde gerçekleştirilen arkeolojik sondaj kazılarında ortaya çıkan mimari yapı kalıntıları değerlendirmeye alındı. Kurul, elde edilen bulgular doğrultusunda söz konusu alanın 1. Derece Arkeolojik Sit potansiyeline sahip olduğuna hükmederek tescil edilmesine karar verdi. Ardından 20 Ağustos 2026 tarihli Kurul kararıyla hazırlanan Sit Fişi ve 1/3000 ölçekli Sit Haritası uygun bulundu ve koruma sürecinin tapu ve imar planlarına işlenmesi kararlaştırıldı.
Kararın temelinde bölgede gerçekleştirilen kazı ve sondaj çalışmaları bulunuyor. Kurul belgelerinde, 491 ada 1 parselde yapılan arkeolojik sondaj kazılarında mimari yapı kalıntılarının ortaya çıktığı belirtiliyor. Bu bulgular üzerine alanın mevcut III. Derece Arkeolojik Sit statüsünün yeterli olmadığı değerlendirilerek ilgili bölüm için daha yüksek koruma statüsüne geçildi. Böylece Laodikeia Antik Kenti içerisinde yeni ortaya çıkarılan arkeolojik değerlerin daha kapsamlı şekilde korunmasının önü açıldı.
Kararla birlikte söz konusu taşınmazın tapu kaydında da değişikliğe gidilecek. Tapu kütüğünde yer alan:
“Bir bölümü III. Derece Arkeolojik Alanda kalmaktadır” şerhinin kaldırılarak yerine:
“Bir bölümü I. Derece Arkeolojik Alanda kalmaktadır” şeklinde yeni kayıt oluşturulmasına karar verildi. Bu değişiklik, alanın hukuki koruma statüsünün de tapu kayıtlarına doğrudan yansıtılması anlamına geliyor.
Kararın önemli maddelerinden biri de koruma amaçlı imar planına ilişkin. Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, belirlenen yeni sit sınırlarının dikkate alınmasını ve Laodikeia Antik Kenti’nin tamamını kapsayacak şekilde koruma amaçlı imar planı değişikliği hazırlanmasını istedi. Hazırlanacak plan değişikliğinin yeniden Koruma Bölge Kurulu’nun değerlendirmesine sunulması gerekecek.
Karar doğrudan Laodikeia Antik Kenti’nin tamamının 1. derece sit statüsüne geçirildiği anlamına gelmiyor. Düzenleme, 491 ada 1 parselde yapılan kazılarda ortaya çıkan arkeolojik kalıntıların bulunduğu bölümün koruma statüsünün değiştirilmesini kapsıyor. Bununla birlikte alınan karar, antik kentte devam eden arkeolojik çalışmalar sonucunda ortaya çıkan yeni bulguların mevcut koruma planlarını ve sit sınırlarını değiştirebildiğini göstermesi açısından önem taşıyor.
Denizli’nin Merkezefendi ve Pamukkale ilçeleri sınırlarında yer alan Laodikeia Antik Kenti, Lykos (Çürüksu) Vadisi’nin ortasında, antik dönemde Frigya, Lidya ve Karya bölgelerinin kesişim noktasında bulunuyor. Arkeolojik bulgular, bölgede yerleşimin MÖ 5500’lere kadar uzandığını ve kentin MS 7. yüzyılın başındaki büyük depreme kadar kesintisiz biçimde yaşam alanı olarak kullanıldığını gösteriyor. İlk dönemlerde Rhoas, ardından Diospolis adıyla bilinen kent, MÖ 3. yüzyılın ortalarından itibaren Seleukos Kralı II. Antiokhos’un eşi Laodike’nin adını alarak Laodikeia olarak anılmaya başladı. Kent özellikle MÖ 1. yüzyıldan itibaren Anadolu’nun önemli ticaret, sanat ve yönetim merkezlerinden biri haline geldi.
Laodikeia’nın önemi yalnızca antik dönem ticaretiyle sınırlı değil. Kent, Anadolu’nun Yedi Kilisesi’nden birine ev sahipliği yapıyor ve erken Bizans döneminde önemli bir dini merkez olarak öne çıkıyor. MS 4. yüzyıldan itibaren Hıristiyanlar açısından kutsal bir hac merkezi haline gelen Laodikeia’da, İncil’de adı geçen Laodikeia Kilisesi 2010 yılındaki kazılarda ortaya çıkarıldı. Büyük Constantinus döneminde inşa edilen kilise, erken Hıristiyanlık döneminin önemli yapıları arasında kabul ediliyor.
Yaklaşık 5 kilometrekarelik bir alana yayılan antik kentte günümüze ulaşan çok sayıda anıtsal yapı bulunuyor. Bunlar arasında Anadolu’nun en büyük stadyumlarından biri, iki tiyatro, dört hamam kompleksi, beş agora, beş anıtsal çeşme, iki anıtsal giriş kapısı, meclis binası, tapınaklar, kiliseler, konutlar ve anıtsal caddeler yer alıyor. Yaklaşık 20 bin kişilik Büyük Tiyatro ile 15 bin kişilik Küçük Tiyatro, kentin antik dönemdeki nüfusu ve sosyal yaşamının büyüklüğünü ortaya koyan önemli yapılardan. MS 79 yıllarında inşa edilen stadyum ise yaklaşık 350 metre uzunluğa ve 60 metre genişliğe sahip.
Laodikeia Antik Kenti’ndeki sistematik kazılar 2008 yılından bu yana yılın 12 ayı boyunca sürdürülüyor. Bu özelliğiyle Laodikeia, Türkiye’de kesintisiz arkeolojik çalışmaların gerçekleştirildiği önemli antik kentlerden biri konumunda bulunuyor. Son alınan 1. Derece Arkeolojik Sit kararı da devam eden kazıların kentin henüz gün yüzüne çıkarılmamış bölümleri hakkında yeni veriler ortaya koymaya devam ettiğini gösteriyor.
Laodikeia henüz UNESCO Dünya Mirası Listesi’nin kalıcı listesinde bulunmuyor. Antik kent, taşıdığı arkeolojik, tarihi ve dini değer nedeniyle 2013 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne dahil edildi. Pamukkale güzergâhında bulunması da Laodikeia’yı Denizli turizminin önemli ziyaret noktalarından biri haline getiriyor. Özellikle Pamukkale ile birlikte değerlendirildiğinde bölge, doğal ve kültürel mirası aynı destinasyonda buluşturan Türkiye’nin önemli turizm merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor.
Orijinal Haberi Görüntüle
