ABD'nin İran'a yönelik yaptırım politikasını havacılık sektörüne de genişletmesinin ardından Türkiye ile İran arasındaki hava trafiğinde dikkat çeken bir değişiklik yaşandı. Türk Hava Yolları (THY), AJet ve Pegasus, 21 Eylül 2026 itibarıyla İran'a gerçekleştirdikleri karşılıklı seferleri rezervasyon sistemlerinden kaldırdı.Kararın ne kadar süreyle uygulanacağına ilişkin kesin bir tarih açıklanmazken, THY ve AJet'in sistemlerinde Mart 2027'ye kadar İran'a yönelik uçuşların görünmediği, Pegasus'un ise İran seferlerini rezervasyon sisteminden kaldırdığı bildirildi. İran'a uçuşların mart ayından sonra yeniden başlayacağının da garanti edilmediği aktarıldı.BİRÇOK ÜLKE İRAN UÇUŞLARINI DURDURDUKararın arka planında ise Washington'ın İran'ın havacılık sektörüne yönelik yaptırım hamlesi bulunuyor.
ABD Hazine Bakanlığı 8 Eylül'de İran'ın havacılık sektörüne yönelik yeni yaptırımlar açıklamış, İran hava yolu şirketleriyle bağlantılı çok sayıda şirket ve aracı kuruluşu da hedef almıştı. Washington, İran havayollarının silah ve personel taşınmasında kullanıldığını öne sürerken, İran havacılık sektörüne hizmet veren şirketlerin de yaptırım riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.Yaptırımların 23 Eylül'de devreye girmesiyle birlikte İran'ın uluslararası hava bağlantıları üzerindeki baskı daha da arttı.
Birleşik Arap Emirlikleri, Umman, Azerbaycan, Irak ve Gürcistan'ın da aralarında bulunduğu bazı ülkelerde İran uçuşlarına yönelik kısıtlamalar ve iptaller yaşandı.ON BİNLERCE BİLET İADE EDİLDİTürkiye'deki uygulamanın en doğrudan etkilerinden biri ise yolcuların biletlerinde görüldü.21 Eylül'de başlayan uygulamayla birlikte öncelikle eylül ayının kalan günleri ve ekim ayındaki uçuşlar için bileti kesilmiş yolcuların ücretleri iade edilmeye başlandı.
Yolcuların ödediği bilet bedellerinin kesinti yapılmadan geri ödenmesi için süreç başlatılırken, yaklaşık 40 günlük dönem içerisinde 50 binin üzerinde biletin iade sistemine dahil edildiği belirtildi.İran hattının tamamen devre dışı kalması, iki ülke arasındaki mevcut hava trafiğinin büyüklüğü nedeniyle özellikle dikkat çekti.
DHMİ verilerine dayanan haberlere göre 2024'te Türkiye-İran hattında 20 bin 949 uçuş gerçekleştirilirken, 2025'te bu sayı yaklaşık yüzde 9,6 azalarak 18 bin 932 oldu. İstanbul Havalimanı, Sabiha Gökçen ve Ankara Esenboğa başta olmak üzere Türkiye'den Tahran, Meşhed, Tebriz, Şiraz ve İsfahan'a düzenli seferler gerçekleştiriliyordu.TÜRKİYE'NİN İRAN TURİZMİNDE BÜYÜK KAYBI OLABİLİRUçuşların durdurulması yalnızca havacılık sektörünü değil, Türkiye'nin İran'dan gelen turist trafiğini de doğrudan etkiliyor.Türkiye, İranlı turistler açısından en önemli bölgesel destinasyonlardan biri olmayı sürdürüyor.
2024 yılında 3,28 milyon İranlı Türkiye'yi ziyaret etti. Bu sayı, Türkiye'ye gelen toplam yabancı ziyaretçilerin yaklaşık yüzde 5,2'sine karşılık geldi. İran, 2025'in ilk aylarında da Türkiye'ye en fazla ziyaretçi gönderen ülkeler arasında yer aldı.2025'in ilk beş ayında Türkiye'ye gelen İranlı ziyaretçi sayısı 1,18 milyon olarak kayıtlara geçti.
2026'nın ilk iki ayında ise İran, Türkiye'ye en fazla yabancı ziyaretçi gönderen ülke olmuştu.Sektör temsilcilerinin değerlendirmelerine göre İran pazarındaki hava trafiğinin kesilmesi, özellikle İstanbul başta olmak üzere şehir otelleri, restoranlar, alışveriş sektörü ve seyahat acenteleri üzerinde baskı oluşturabilir.HAVAYOLLARINDA YENİ ROTA PLANITürkiye tarafında ise İran pazarındaki kapasite kaybının başka pazarlara yönlendirilmesi için alternatifler değerlendiriliyor.Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın hava yolu şirketleriyle gerçekleştirdiği temaslarda, İran seferlerinin azalması nedeniyle oluşabilecek turizm gelir kaybının başka pazarlardan gelecek ziyaretçilerle telafi edilmesi gündeme geldi.
Bu kapsamda THY, AJet ve Pegasus'un İran'a ayırdığı uçuş kapasitesinin bir bölümünün Asya ve Uzak Doğu destinasyonlarına kaydırılması planlanıyor.Havayolu şirketlerinin mevcut ağlarında Orta ve Güney Asya'ya yönelik farklı seçenekler bulunuyor. AJet'in uluslararası uçuş ağında Taşkent gibi Orta Asya destinasyonları yer alırken, Pegasus'un rota ağında da Kazakistan, Kırgızistan, Pakistan ve Malezya gibi Asya ülkeleri bulunuyor.Böylece İran hattında oluşan boş kapasitenin tamamen atıl kalması yerine, Asya pazarındaki yolcu trafiğinin artırılması ve Türkiye'ye farklı ülkelerden daha fazla turist çekilmesi hedefleniyor.
