Dubai'den Tel Aviv'e gitmek üzere havalanan Flydubai uçağında kullanılan 7500 transponder kodu, bölgede kısa süreli güvenlik alarmına neden oldu. Uçağın önce genel acil durum anlamına gelen 7700, ardından 7500 kodunu gönderdiği bildirildi. Bunun üzerine İsrail tarafında güvenlik prosedürlerinin devreye alındığı ve savaş uçaklarının havalandığı aktarıldı.
Ancak ilk bilgilere göre olayın gerçekten bir uçak kaçırma vakası olduğuna ilişkin kesinleşmiş bir bilgi bulunmuyor. Yaşanan gelişmenin ardından gözler havacılıkta kullanılan 7500 koduna çevrildi. Peki pilotlar neden bu kodu verir?7500 KODU NE ANLAMA GELİYOR?Havacılıkta uçakların hava trafik kontrol merkezlerine belirli durumları hızlı şekilde bildirebilmesi için transponder adı verilen sistemler kullanılıyor.
Bu sistem üzerinden gönderilen dört haneli özel kodlardan biri de 7500. Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü'nün (ICAO) prosedürlerinde 7500 kodu, uçuş sırasında uçağa yönelik yasa dışı müdahale durumunu bildirmek amacıyla kullanılıyor. Buna uçak kaçırma gibi durumlar da dahil. Başka bir ifadeyle 7500 kodunun görülmesi, hava trafik kontrol birimlerine uçakta normal olmayan ve güvenlik açısından ciddi bir durum yaşandığına ilişkin sinyal verir.7500 KODU HANGİ HALLERDE VERİLİR?Öm7500 kodu özellikle uçağın yasa dışı müdahaleye maruz kaldığının bildirilmesi gereken durumlarda kullanılır.Bunlar arasında, uçağın kaçırılması, kokpite veya uçağın kontrolüne yönelik zorlayıcı bir müdahale, uçuşun güvenli şekilde sürdürülmesini tehdit eden yasa dışı eylemler gibi durumlar bulunabilir.
ICAO prosedürlerinde, uçuş sırasında yasa dışı müdahale meydana gelmesi halinde pilotun mümkün olduğunda transponderı 7500 koduna ayarlaması öngörülüyor. Ancak koşullar gerektiriyorsa 7700 kodunun kullanılması da mümkün.7500 kodunun görülmesi çok ciddi bir güvenlik işareti olsa da tek başına uçağın kesin olarak kaçırıldığını kanıtlamaz.
Yanlışlıkla seçilen kodlar veya olayın ilk aşamasında yaşanan iletişim sorunları nedeniyle de alarm oluşabilir. Bugünkü Dubai-Tel Aviv uçuşunda da 7500 kodunun kullanıldığı bildirildi ancak İsrail'den gelen ilk bilgilerde uçağın kaçırıldığına ilişkin kesin bir doğrulama bulunmadığı belirtildi. İsrailli bir güvenlik kaynağı, kaçırılmaya ilişkin kesin bilgi olmadığını ve pilotun bir tehlike sinyali verdiğini aktardı.7500, 7600 ve 7700 ARASINDAKİ FARK NE?Havacılıkta acil durumların türünü hızlı şekilde bildirmek için kullanılan üç kod özellikle dikkat çekiyor:7500: Yasa dışı müdahale veya uçak kaçırma şüphesi.7600: Radyo haberleşmesinin kaybedildiğini gösterir.7700: Genel acil durum anlamına gelir.
Teknik arıza, tıbbi problem veya başka bir acil durum nedeniyle kullanılabilir. ICAO prosedürlerinde genel acil durumda 7700 kodunun seçilmesi öngörülüyor.DUBAİ-TEL AVİV UÇUŞUNDA NE OLDU?Bugünkü olayda Flydubai'nin Dubai-Tel Aviv seferini gerçekleştiren uçağının önce 7700, ardından kısa süreliğine 7500 kodunu gönderdiği bildirildi. İsrail basınında yer alan bilgilere göre uçak rotasını değiştirerek Suudi Arabistan yönüne yöneldi.
Yaşanan gelişmeler üzerine İsrail Hava Kuvvetleri'ne ait savaş uçaklarının havalandığı aktarıldı. Ancak olayın nedenine ilişkin resmi ve kesin açıklamanın beklenmesi gerektiği bildiriliyor. Dolayısıyla şu aşamada “uçak kaçırıldı” şeklinde kesin bir ifade kullanmak yerine “7500 koduyla kaçırılma/yasa dışı müdahale alarmı verildi” demek daha doğru bir tanımlama oluyor.
Havacılıkta dört haneli bir kod gibi görünen 7500, aslında kokpit ile hava trafik kontrolü arasındaki en kritik güvenlik sinyallerinden biri olarak kabul ediliyor.
