Kış yaklaşırken, Avrupa elektrik piyasası dört yıl önceki enerji krizinden bu yana en güçlü uyarı sinyallerini vermeye devam ediyor.
Avrupa Enerji Borsası'nda, bölgenin en büyük ekonomisi olan Almanya'da Ocak 2027 teslimatlı toptan elektrik fiyatları, geçen yılın aynı dönemine göre %60'tan fazla artışla 180 euro/mWh'yi aştı.
Bu durum, son haftalarda doğalgaz fiyatlarındaki fırlama ve Avrupa'nın yakıt için giderek daha şiddetli hale gelen rekabet ortamında rezervlerini yenileme ihtiyacından kaynaklanmaktadır.
İran'daki çatışma ve Katar'dan gelen doğalgaz tedarikinin tamamen kesilmesi, arz baskılarını daha da artırdı.
Jeopolitik faktörlerin yanı sıra, bölgenin enerji sistemi, azalan hidroelektrik üretimi, Fransız nükleer santrallerindeki grevler ve sıcak hava dalgası nedeniyle de önemli bir baskı altında.
Northlander Commodity Advisors LLP'nin yatırım direktörü Ulf Ek, bu kışın soğuk geçmesi ve Orta Doğu'dan kaynaklanan tedarik aksamalarının devam etmesi durumunda toptan elektrik fiyatlarının %50'ye kadar artabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
Bu fiyat artışı, hane halkı faturalarını ve işletmelerin faaliyet maliyetlerini doğrudan tehdit ederek, yatırımcıların merkez bankalarının faiz oranlarını artırmaya devam edeceğini beklediği bir dönemde enflasyon baskısını körüklüyor.
Tüketiciler üzerindeki etki ülkeden ülkeye değişecektir. Özellikle, İngiltere'de hane halkı enerji faturalarının Ocak 2027'ye kadar %25 oranında artması beklenirken, Norveç'te hükümet, insanları toptan fiyatların şokundan korumak için sübvansiyon paketleri uygulamaya koyacaktır.
Avrupa'nın yenilenebilir enerjiye geçişi hızlandırma çabalarına rağmen, bölge kış aylarında, günlerin kısalması ve bulut örtüsü nedeniyle güneş enerjisi üretiminin önemli ölçüde düştüğü dönemde, doğal gaz ve kömüre bağımlı kalmaya devam ediyor.
Kaynak kıtlığı, ülkeleri şebekeyi dengelemek için pahalı doğalgaz santrallerinin kullanımını artırmaya zorluyor. Son zamanlarda Almanya, yeni doğalgaz santrallerinin inşası için ihale açmak zorunda kalırken, İngiltere de bu sektöre yatırımı teşvik etmek için elektrik alım fiyatlarını artırmayı düşünüyor.
Bununla birlikte, analistler, Rus boru hatları üzerinden doğalgaz tedarikinin kesilmesiyle elektrik fiyatlarının 1.000 euro/mWh'nin üzerine çıktığı ve Ocak 2027 vadeli işlem sözleşmelerindeki fiyatın beş katına ulaştığı 2022 krizi dönemine kıyasla Avrupa'nın şu anda çok daha güçlü bir konumda olduğuna inanıyor.
Sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalat altyapısına yapılan yoğun yatırımlar, Avrupa'nın tedarik kaynaklarını çeşitlendirmesine ve yerel kıtlık riskini azaltmasına yardımcı oldu.
Yenilenebilir enerjideki patlama aynı zamanda bir "şok emici" görevi de görüyor.
Baringa'nın analizine göre, 2021'den itibaren ek güneş enerjisi kapasitesi olmasaydı, geçen yaz Avrupa'daki ortalama toptan elektrik fiyatı %30 daha yüksek olurdu.
Mevcut yüksek fiyat seviyeleri, yenilenebilir enerji üreticilerine bile avantaj sağlıyor. RWE AG, Engie SA ve EDP Renewables SA gibi şirketlerin 2027 yılındaki karları, mevcut tahminlere kıyasla %10'dan fazla artabilir.
Ekonomistler, Avrupa'nın zorlu bir ekonomik kışa hazırlanması gerektiği sonucuna vardılar, ancak 2022'deki gibi en kötü senaryonun tekrarlanması olası görünmüyor. ABD-İran çatışmasının yatışması ve yenilenebilir enerji üretimini artırmaya yardımcı olacak ılıman, rüzgarlı havanın da etkisiyle, maliyet baskıları hızla hafifleyebilir.
